Coraz więcej zespołów projektowych ma świadomość neuroróżnorodności, ale rzadko kiedy myśli o tym, jak realnie wygląda korzystanie z produktów cyfrowych przez osoby w spektrum autyzmu i osoby z ograniczeniami poznawczymi.
Jeśli naprawdę chcesz budować produkty bardziej inkluzywne, spokojniejsze w odbiorze i łatwiejsze do zrozumienia – ten przewodnik jest dla Ciebie.
Dlaczego osoby w spektrum autyzmu napotykają trudności w środowisku cyfrowym?
Osoby w spektrum autyzmu to grupa bardzo różnorodna. Jedni potrzebują dużej przewidywalności, inni mają trudność ze skupieniem uwagi, jeszcze inni — z rozumieniem trudnego, specjalistycznego języka, złożonych zdań i metafor.
W natłoku informacji, kontakcie z social mediami lub treściami online, zwłaszcza krótkimi formami, u osób neuroróżnorodnych może powiać się:
- Przeciążenie bodźcami
- Trudności poznawcze i interpretacyjne
- Przeciążenie poznawcze
- Trudności w rozumieniu nawigacji na stronach internetowych
- Poczucie presji
Według najnowszych danych, w Unii Europejskiej 1 na 100 osób jest w spektrum autyzmu. Jak w takim razie zaopiekować potrzeby tak licznej grupy odbiorców, projektując rozwiązania cyfrowe i aplikacje?
1. Stosuj prosty i zrozumiały język
Osoby w spektrum autyzmu preferują, gdy komunikat jest prosty, jednoznaczny i krótki, w opisach, komunikatach i korespondencji mailowej warto więc stosować:
- krótkie zdania
- jak najmniej metafor i żargonu
- wypunktowania
- objaśnianie skrótów.
Istnieją dobre narzędzia, które mogą pomóc w sprawdzeniu tekstów pisanych w języku polskim, warto się z nimi zapoznać: Jasnopis, Logios.
2. Stosuj spokojny i przewidywalny interfejs aplikacji
Dla osób w spektrum autyzmu przewidywalność to klucz do bezpieczeństwa i możliwości dłuższej interakcji ze stroną internetową lub aplikacją mobilną. Co to oznacza dla Twojego projektu:
- Unikanie animacji, a jeśli się pojawią – powinieneś umożliwić użytkownikom wyłączenie ich w łatwy sposób
- Unikanie auto-odtwarzających się slajderów.
- Stała pozycja menu, przewidywalne kroki na każdej stronie i podstronie
- Ujednolicenie wyglądu i działania przycisków, linków i kontrolek w całym serwisie
- Informacje podane w kolejności logicznej — od najważniejszych do dodatkowych.
3. Formularze
Osoby w spektrum autyzmu często stresują się przy wypełnianiu formularzy. Aby zapewnić jak najlepszy komfort korzystania z serwisu zadbaj o:
- widoczne etykiety
- jasne komunikaty o błędach
- jednoznaczne nazwy pól: „Imię”, a nie „Wprowadź dane”,
- przewidywalną kolejność pól,
- dopuszczanie menedżera haseł (logowanie nie może opierać się wyłącznie na pamięci).
4. Treści wizualne z jasną hierarchią
Osoby w spektrum autyzmu lub z trudnościami poznawczymi często mają trudność z filtrowaniem bodźców. Twoim zadaniem jest zaprojektować stronę tak, żeby można było w łatwy sposób wejść z nią w interakcję, odczytać potrzebne informacje itd.
Dlatego:
- Wyróżniaj jeden element w danej sekcji na raz
- Unikaj nadmiaru (zwłaszcza jaskrawych) barw
- Zrezygnuj ze slajderów, lub daj możliwość łatwego ich wyłączania
- Unikaj chaosu: wielu różnorodnych ikon, mikroelementów, wyskakujących pop-upów.
- Stosuj spójne rozmiary i style nagłówków
- Nie umieszczaj gifów ani zapętlonych video, których nie da się wyłączyć lub zatrzymać.
Te same zasady są dobre dla wszystkich — od osób z ADHD, przez seniorów, po każdego, kto korzysta z Twojej strony w pośpiechu lub zmęczeniu.
To nie jest dodatkowa praca.
To lepsze projektowanie.
